Onderzoek Ministerie van Sociale Zaken (2002)

Gelijke monniken (m/v), gelijke kappen?

Resultaten van een onderzoek naar gelijke beloning bij overgang naar nieuwe beloningsvormen.

Het onderzoek bestaat uit een kwantitatief onderzoek naar gelijke beloning van mannen en vrouwen bij variabele beloning en een concept voor een instrument voor waarborging gelijke beloning van mannen en vrouwen bij variabele beloning. Dit onderzoek is verricht in 2002 in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken.

Variabele beloning is in het onderzoek gedefinieerd als de beloningcomponenten waarvan de hoogte volledig afhankelijk is van prestaties (in de breedste zin) van het individu of (delen van) de organisatie. Specifiek zijn de volgende beloningscomponenten in het onderzoek meegenomen: individuele bonus, teambonus, winstdeling, opties en aandelen, tekengeld.

Het kwantitatieve onderzoek had ten doel inzicht te verkrijgen in de ontwikkelingen in variabele beloning en de gevolgen daarvan voor de beloning van mannen en vrouwen. Het onderzoek beoogde onder meer informatie op te leveren over het voorkomen van verschillen vormen van variabele beloning en het krijgen van inzicht in de verschillen tussen variabele beloning van mannen en van vrouwen. Hiertoe zijn 4 bedrijfssectoren geselecteerd (voeding, groothandel, ict en finance/verzekering), en is een aantal werkgevers in die sectoren telefonisch en/of schriftelijk geënqueteerd. Ook zijn alle ministeries gevraagd mee te werken aan een enquete.

  • Uit het onderzoek is naar voren gekomen dat veel organisaties en alle onderzochte ministeries variabele beloning, zoals een individuele of teambonus en winstdeling, gebruiken.
  • De onderzoekers constateren dat er geen grote achterstand is in de variabele beloning van vrouwen ten opzichte van mannen.
  • Wel is er reden tot alertheid omdat er een indicatie is van enig verschil in de variabele beloning mannen en vrouwen (9% meer mannen dan vrouwen ontvangt een individuele bonus) en van potentiële knelpunten, zoals een beperkte toegang tot variabele beloning en onheldere of niet schriftelijk vastgelegde procedures. De beperkingen in de toegang kunnen tot gevolg hebben dat vrouwelijke werknemers relatief minder in aanmerking komen voor een variabele beloningscomponent dan mannelijke werknemers.
  • Als alleen bepaalde functies toegang tot variabele beloning hebben, is het vaak de buitendienst of functies in het productieproces. Volgens het onderzoek zijn vrouwen minder vaak in deze functies werkzaam; zij zijn juist sterk vertegenwoordigd in ondersteunende functies.
  • Ook een beperking van variabele beloning tot bepaalde (hogere) functieniveaus zal vaak in het nadeel van vrouwen werken omdat zij meestal oververtegenwoordigd zijn in de lagere functieniveaus.
  • Ook een voorwaarde ten aanzien van een minimale dienstperiode kan tot onderscheid tussen mannen en vrouwen leiden wanneer blijkt dat vrouwelijke werknemers gemiddeld een korter dienstverband hebben.
  • Genoemde mogelijke onderscheiden willen nog niet zeggen dat er sprake is van een verboden ongelijke beloning in de zin van de WGB. Het onderscheid kan gerechtvaardigd worden door objectieve factoren.
  • Het aanwezig zijn van een ondernemingsraad of P&O-afdeling in een bedrijf heeft een gunstig effect op het toepassen van variabele beloning en het beloningsverschil tussen mannen en vrouwen.

Download Gelijke monniken (m/v), gelijke kappen? (pdf 1,7 MB)

loading...



loonwijzer.nl