Verzekeren voor arbeidsongeschiktheid?

Verzekeren voor arbeidsongeschiktheid? Hoeveel kost dat als ZZP'er? Wat zijn de mogelijkheden in Nederland? Naast een verzekering kun je ook meedoen aan een Broodfonds, zelf sparen of de vrijwillige ziektewet in.

Als zelfstandige ben je aangewezen op jezelf als je ziek of arbeidsongeschikt raakt. Je hebt geen werkgever die dan je loon doorbetaalt. Daarom is het verstandig om vooruit te kijken en te bedenken hoe je zo’n periode zonder inkomen doorkomt. 39 procent van de zzp’ers heeft een arbeidsongeschiktheidsverzekering, volgens een onderzoek van zzp-platform Myler in samenwerking met FNV Zelfstandigen uit mei 2012. De Tweede Kamer raamt dat wat lager: 36 procent is verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid en maar 20 procent tegen ziekte.

Je hebt grosso modo de keus uit:

Vrijwillige ziektewet en/of WIA-verzekering

Wie als zelfstandige begint vanuit een baan of uitkering kan er voor kiezen om de werknemersverzekering WIA op vrijwillige basis voort te zetten. Daarnaast kun je een vrijwillige ziektewetverzekering afsluiten voor de eerste periode van ziekte (max. 2 jaar). Premies zijn aftrekbaar voor de belasting.

 De ziektewetuitkering is 70 procent van het dagloon dat je kiest (max. € 202 per dag). De premie is 9,3 procent van dat dagloon per werkdag. Zie voorbeeldberekeningen van het UWV.

De WIA-uitkering is bedoeld voor langdurige of definitieve arbeidsongeschiktheid. De hoogte van de uitkering is afhankelijk van de mate van arbeidsongeschiktheid (en het gekozen dagloon). De premie is 6,61 procent van het dagloon per werkdag.

Voorwaarden:

• Je moet een VAR (Verklaring Arbeidsrelatie) hebben
• Je moet minimaal drie jaar verplicht verzekerd zijn geweest
• Binnen 13 weken na afloop verplichte verzekering aanmelden bij het UWV


Er is géén keuring of leeftijdsafhankelijke premie. Aanstaande zelfstandigen die wat ouder zijn, gezondheidsrisico’s of een ziekteverleden hebben, doen er verstandig aan kosten en baten van de vrijwillige verzekering te vergelijken met de producten van verzekeraars.

Arbeidsongeschiktheidsverzekering

Verzekeringsmaatschappijen bieden ziekte- en arbeidsongeschiktheidsverzekeringen aan in alle soorten en maten. Je kunt zelf, bij het aangaan van de verzekering, een eigenrisicoperiode kiezen, ook wel wachttijd genoemd. De minimale duur is vaak twee weken en de maximale twee jaar. Pas als je na deze periode nog arbeidsongeschikt bent, krijg je een uitkering. Je kiest zelf welk inkomen je wilt laten verzekeren. Vaak wordt hiervan maximaal 80 procent uitgekeerd.

Bij uitkering is de mate van arbeidsongeschiktheid maatgevend. Het percentage dat je arbeidsongeschikt bent, is het percentage dat uitgekeerd wordt van het verzekerde bedrag. Daarnaast kan er sprake zijn van een drempel: dat je bijvoorbeeld pas vanaf 25 procent arbeidsongeschiktheid een uitkering krijgt. De verzekeringsarts bepaalt dit percentage na een medische keuring.

Wat kost dat?

Je kunt zelf een verzekeringsmaatschappij uitkiezen, maar als je lid bent van een belangenorganisatie kun je ook kiezen uit collectief afgesloten arrangementen, die iets goedkoper kunnen zijn.

Het ligt voor de hand dat hoe meer risico je zelf loopt, hoe lager de premie is. Bedraagt je eigenrisicoperiode bijvoorbeeld twee jaar, dan is de premie veel minder dan wanneer je al na een maand een uitkering zou krijgen. Ook speelt mee vanaf welke mate van arbeidsongeschiktheid de verzekeraar gaat uitkeren. Is dat percentage hoger dan gebruikelijk, dan betaal je minder premie. Jongeren betalen bovendien minder dan ouderen en gezonden veel minder dan mensen met een 'vlekje'.

Een andere belangrijk keuze is het arbeidsongeschiktheidscriterium. Je kunt kiezen uit drie opties:

Beroepsarbeidsongeschiktheid. Hierbij wordt enkel gekeken of je nog in staat bent je eigen beroep uit te oefenen. Is dat niet het geval, dan krijg je een uitkering, ook al zou je wel andere werkzaamheden kunnen verrichten. Bij sommige verzekeringen wordt desondanks als eis gesteld dat je wel passend werk moet aanvaarden. Omdat je bij dit criterium het snelst arbeidsongeschikt kan worden verklaard, ligt de premie hier het hoogst.
Passende arbeid. Aan de hand van je opleiding, ervaring en vaardigheden, wordt gekeken welke passende arbeid je kunt verrichten. Als je in staat bent om te werken in zo’n soortgelijke functie, dan ben je volgens de verzekering niet (volledig) arbeidsongeschikt. Een verzekering volgens dit criterium is minder duur dan bij beroepsarbeidsongeschiktheid.
Gangbare arbeid. De verzekering kijkt of je kunt werken of niet, onafhankelijk van je eerdere functie. Kun je bijvoorbeeld nog telefoneren of post bezorgen, dan ben je niet arbeidsongeschikt. Je kunt immers ander, algemeen geaccepteerd werk doen. De premie is bij dit type arbeidsongeschiktheid het laagst.

De premies en de uitkeringen verschillen per verzekeraar. Het is dus verstandig verschillende offertes te vergelijken voordat je een verzekering afsluit. Betaalde premies zijn aftrekbaar voor de belastingen. De kosten en de voorwaarden zijn dus punten van overweging, in relatie tot je inkomen. Betrek daar ook bij hoe lang je leegloop (geen opdrachten, dus geen inkomen) kunt financieren zonder dat sprake is van ziekte of arbeidsongeschiktheid. En wat voor vaste lasten er privé en qua werk doorlopen als je ziek of arbeidsongeschikt bent. Sommige verzekeraars bieden aanvullende modules voor de doorlopende werkkosten.

Broodfonds

Broodfondsen zijn een particulier initiatief. Er zijn dan ook geen vaste regels, maar de meeste zijn varianten op het volgende stramien. Het opzetten van een Broodfonds gebeurt met zzp’ers uit je netwerk. Iedereen in de groep zet geld opzij op een aparte eigen rekening om schenkingen te kunnen doen als iemand van de groep arbeidsongeschikt raakt. Zo’n groep, ook wel schenkkring, bestaat uit minimaal 20 en maximaal 50 zzp’ers. Bij minder deelnemers komt er te weinig geld in de buffer terecht, bij meer deelnemers wordt de groep te groot om iedereen te kennen. Nieuwe deelnemers komen dan ook meestal alleen via via binnen.

Afhankelijk van de afspraken in het fonds en de buffers, krijg je per maand tussen de 1000 en 2000 euro netto via het Broodfonds als je arbeidsongeschikt raakt. De duur is vaak beperkt tot maximaal twee jaar. Een combinatie met een arbeidsongeschiktheidsverzekering die gaat uitkeren na twee jaar, is dan ook een reële mogelijkheid.

Wat kost dat?

Op een eigen Broodfondsrekening stort je een maandelijks een bedrag, meestal tussen de 45 en 90 euro. Alle leden van het fonds doen dit. Tezamen vormt dit de buffer die gebruikt wordt om uitkeringen te doen. Als de buffer groot genoeg is, kunnen maandelijkse betalingen tijdelijk opgeschort worden. Daarnaast betaal je aan de overkoepelende Broodfonds-vereniging aan het begin eenmalig een bedrag van bijvoorbeeld 275 euro en vervolgens een contributie van bijvoorbeeld 10 euro per maand.

Het geld dat je op je Broodfondsrekening stort, blijft van jezelf, ook als je besluit uit het Broodfonds te stappen. Daar staat tegenover dat wat je opzijzet op de Broodfondsrekening niet aftrekbaar is.

Zelf sparen

Je kunt uiteraard ook zelf sparen om een periode van ziekte te overbruggen, of je spaartegoed daarvoor achter de hand houden. Dat is niet aftrekbaar voor de belasting en als je meer dan bijna 24.500 euro op je rekening hebt staan op 1 januari moet je er zelfs een beetje belasting over betalen (box 3). Daar staat tegenover dat je deze buffer ook voor ‘gewone’ leegloop kunt gebruiken, of om een investering te realiseren zonder duur krediet bij de bank aan te vragen. Het combineren met een arbeidsongeschiktheidsverzekering of met een Broodfonds is natuurlijk ook een optie.

Partner of bijstand

Als je niets hebt verzekerd, niet meedoet met een Broodfonds en je spaargeld op is, dan rest bij algehele arbeidsongeschiktheid het inkomen van je partner of, als je geen partner met inkomen hebt, de bijstand. 55-plussers die minstens 10 jaar een bedrijf hebben maar onvoldoende inkomen, kunnen incidenteel € 9.612 aan bedrijfskapitaal lenen, maar ook een aanvullende uitkering krijgen (tot bijstandniveau).

Tot slot

Niemand kan beter bepalen of het verstandig is om je te verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid of je aan te sluiten bij een Broodfonds dan jijzelf. Jijzelf kent het best jouw mogelijkheden en reserves en je risico’s. Jij weet of je de vaak aanzienlijke premie maandelijks kunt ophoesten in goede en in slechte tijden. Zorg er wel voor dat je je goed informeert en organiseer je tegenspraak. Vraag rond bij collega’s, vriend(inn)en en vergeet niet je partner (als je die hebt) erbij te betrekken.

Meer informatie

Meer over de arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen bij Rijksoverheid.nl.

Citeer deze pagina © WageIndicator 2017 - Loonwijzer.nl - Verzekeren voor arbeidsongeschiktheid?