Modelovereenkomsten

Door een opdrachtgever ingehuurd worden als zelfstandige, maar eigenlijk onder zijn gezag vallen; dat mag niet. Daarom werkt de Belastingdienst per 1 mei 2016 met modelovereenkomsten, op basis van de Wet Deregulering beoordeling arbeidsrelatie (DBA). Deze contracten vervangen de Verklaring Arbeidsrelatie (VAR). Hiermee kun je zekerheid krijgen over de arbeidsrelatie die je hebt met een opdrachtgever. Het gaat hierbij om een contract tussen zzp'er en opdrachtgever. Dit in tegenstelling tot de VAR, die door de Belastingdienst aan de zelfstandige werd verstrekt. Vanwege een rapport van de commissie Boot is de handhaving van de Wet DBA tijdelijk opgeschort, tot 1 januari 2018.

De reden voor de invoering van de Wet DBA is dat de Belastingdienst beducht is voor ‘schijnzelfstandigen’. Zij zijn eigenlijk werknemers, maar omdat het goedkoper is geen premies voor werknemersverzekeringen te betalen, doet de werkgever alsof hij zelfstandigen inhuurt. Die zijn dan (ten onrechte) niet verzekerd tegen werkloosheid, ziekte en arbeidsongeschiktheid.

Met de nieuwe Wet DBA gebeurt de beoordeling van de arbeidsrelatie op basis van de feitelijke situatie. Opdrachtgever en opdrachtnemer kunnen in een contract hun relatie vastleggen en dat desgewenst laten goedkeuren door de Belastingdienst. Om het beide partijen gemakkelijk te maken, heeft de Belastingdienst voor verschillende sectoren modelovereenkomsten beschikbaar gesteld.

Is een overeenkomst verplicht?

Nee, zo’n contract is niet verplicht. Bedenk daarom als zelfstandige, eventueel in samenspraak met de opdrachtgever, of een overeenkomst nodig is en zo ja, of je gebruikt kunt maken van een modelovereenkomst. Wanneer je werk uitvoert waarbij geen twijfel bestaat over je positie, dan is het overeenkomen van een contract onnodig. Denk aan timmerwerk aan huis bij particulieren of aan het eenmalig schrijven van een tijdschriftartikel naar eigen idee en vanaf je eigen werkplek. Omdat de arbeidsrelatie kan verschillen per opdrachtgever, kan het nodig zijn om voor jezelf bij elke opdrachtgever na te gaan of een contract nodig is.

Een overeenkomst is handig als je twijfel over de arbeidsrelatie weg wilt nemen. Bij het gebruik van een modelovereenkomst én het naleven daarvan bestaat de zekerheid dat er geen sprake is van een werknemersrelatie en dat de opdrachtgever geen loonheffing hoeft te betalen.

Ook andere, eigen contracten kunnen nog gewoon worden gebruikt, maar daarbij bestaat die zekerheid niet. Wel kunnen eigen contracten ter controle vooraf worden voorgelegd aan de fiscus.

Hoe stel je een geschikte overeenkomst op?

Het is niet nodig om zelf een geheel nieuw contract op te stellen. Op de website van de Belastingdienst staan verschillende modelovereenkomsten. Hierbij gaat het niet alleen om algemene modelovereenkomsten voor verschillende soorten arbeidsrelaties. Ook contracten die specifiek voor een bepaald beroep of branche zijn opgesteld, vind je hier. Vakorganisaties zijn vaak betrokken geweest bij het maken hiervan; daardoor zijn deze contracten vaak beter van toepassing op de situatie van zelfstandigen in die branche dan de algemene overeenkomsten.

In de contracten op de Belastingdienstwebsite zijn bepaalde artikelen geel gemarkeerd. Deze zijn essentiële voorwaarden die niet gewijzigd dienen te worden. Deze artikelen maken duidelijk dat er geen sprake is van een werknemer-werkgeverrelatie. De rest van het contract kun je aanpassen op je eigen situatie, mits dat niet botst met de gemarkeerde voorwaarden. Het is dan niet nodig de gewijzigde overeenkomst te laten beoordelen door de Belastingdienst.

Wat als jij en je opdrachtgever de modelovereenkomst niet naleven?

Als achteraf blijkt dat het contract niet is nageleefd, is er dus sprake van werkgeversgezag. De Belastingdienst kan dan de opdrachtgever/werkgever een naheffing opleggen voor de loonheffingen. Deze is deels te verhalen op jou, maar kan worden verrekend door de Belastingdienst bij je aangifte inkomstenbelasting. Als het bedrag aan loonbelasting even hoog is als de inkomstenbelasting die je als zelfstandige zou betalen, verandert er dus niets. Als er een verschil zit tussen de twee bedragen, dien je het resterende bedrag te betalen/terug te krijgen. In ieder geval ben je verzekerd voor uitkeringen als de WW en de WIA.

Als de gewijzigde arbeidsrelatie tot gevolg heeft dat je geen ondernemer meer bent voor de inkomstenbelasting (zoals wanneer je het urencriterium van 1225 uur niet haalt), verlies je het recht op bijvoorbeeld de zelfstandigenaftrek. Bovendien kun je bedrijfskosten die je als zelfstandige hebt gemaakt, niet aftrekken bij je aangifte inkomstenbelasting.

Citeer deze pagina © WageIndicator 2017 - Loonwijzer.nl - Modelovereenkomsten